Toplumda halk içerisinde geçen diyaloglarda genellikle “o sporcu ona bir şey olmaz” ” sporcu yorulmaz” veya “sen sporcusun ye bakalım” gibi ifadeler duyarız. Belki bunlar çok düşünülmeden söylenen kalıp ifadeler olabilir ama aslında gerçekçiliğide mevcuttur.
Bilindiği gibi gençliğin tezahürü olarak kolay hasta olmamak, kolay yorulmamak, yada iştahlı olmak, yenilen yemeğin dokunmaması ifade edilir.
Sporcuyu tasvir ederkende aynı ifadelerin kullanılması dikkat çekici bir konudur. Şimdi bu kalıp söylemlerin gerçeğe olan yansımalarını inceleyelim.
100 Yaşında Bir Bisikletçi
Spor ve Bağışıklık Sistemi
Spor yapanların sık hastalanmamaları yine halk arasında o sporcu ona birşey olmaz yada o spor yapıyor kolay hastalanmaz, bünyesi güçlü gibi ifadelerle tanımlanırlar.
Bu doğru bir teşhistir. Sürekli antre edilen bir metabolizme şüphesiz hareketsiz vücutlara karşı daha güçlü olacaktır. Bu durumun hem psikolojik hemde fizyolojik açıklamaları mevcuttur.
“Bağışıklık sistemi; birçok hücresel ve salgısal faktörün birbiriyle uyumlu çalışmasıyla gerçekleşen bir savunma mekanizmasıdır. Spor ile oluşan oksidatif stres ve takiben yapılan düzenli bir beslenmenin, bağışıklık parametreleri üzerinde uyarıcı etki yaparak olumlu yönde etkilendiği saptanmıştır. Bu da vücut direncimizi geliştiren olumlu stres türünü tanıyarak, hastalık riskini azaltan dayanıklılığı ortaya çıkarmaktadır.
Spor; aktif bir uyarıcı olarak bağışıklık sisteminde çalışan hücrelerin mikropları tanıma, analiz ve ayırt etme özelliğinin güçlenmesine, stres durumlarında salınan adrenalin kortizol gibi hormonların salınımını arttırarak beyne ve diğer organlara daha fazla kan gönderilmesine ve sonuçta tüm dokuların daha iyi beslenmesine yol açar.”
Sporcu Yorulmaz :
Spor yapan insanlarda glikojen depolarının kapasiteleri artar yani kaslar üzerinde daha fazla enerji depolanabilir.
Yine aynı şekilde normal bir insanda boşalan glikojen depoları 48 saat gibi bir sürede dolarken sporcularda bu süre daha da kısalır.
Birde yorulmaktan kaynaklı ağrılar hissetmemizin sebebi kaslarda laktik asit birikmesidir. Kaslardaki laktik asitin uzaklaştırılması sporcularda daha kısa sürede gerçekleşmektedir.
Sporcu İştahlı Olur ve Yenilen Yemekler ona dokunmaz
Spor yapan metabolizmaların çalışma hızı özellikle anaerobik sporlarda hızlanmaktadır. Bu durum antrenman harici zamanlarda dahi vücudun kalori yakmasına imkan vermektedir. Bununla birlikte vücud salgıları, dolaşım sistemi sporcularda daha da güçlü olabilmektedir.
Spor yapanlarda (özellikle bisiklet gibi aerobik sporlarda) kalp damar hastalıkları, tansiyon, şeker(diabet) gibi rahatsızlıklar nadiren görülmektedir. Böylece bu rahatsızlıklarla ilgili olarak katı diyetler uygulanması gereksiz olmaktadır.
Bunun yanında vücudunu tanıyan sporcu nasıl beslenmesi gerektiğini bilir ve diyet verilmektesizin bu sistemde beslenir.